Сенсаацийн эргэн тойронд

Сүүлийн үед манай улсад хар тамхи, мансууруулах бодистой холбоотой хэрэг газар авч, үүнд донтогсдын тоо ч улам бүр нэмэгдсээр байна. Зарим шөнийн цэнгээний газар, баар, караоке мансууруулах бодис, хар тамхины “үүр уурхай” боллоо гэх мэдээлэл ч тасрахаа болилоо. Урлаг соёлын алдартнууд, хүүхэд залуусын дуртай хамтлагийн гишүүд, өсвөр насныхан хэрэглэсэн, хадгалсан, зөөсөн гэсэн үндэслэлээр ял сонсч байна. Бүр бүлгээрээ урьдчилан үгсэн тохиролцож хар тамхи хэмээх цагаан тахлыг эх орондоо зөөж ирсээр байгаа нь эмгэнэлтэй. Зөвхөн энэ сард гэхэд л хар тамхитай холбоотой олон хэрэг гарч, ЭЦГ, ТЕГ хамтран илрүүлсэн. Тиймээс энэ удаагийн “Онцлох хуудас” булангаа хар тамхи хэмээх цагаан тахлын хэргүүдийн эргэн тойронд бэлтгэлээ.  

Дэд сайд хар тамхины хэрэгт холбогдсон уу

2016.09.26

Өнгөрсөн долоо хоногийн пүрэв гараг буюу есдүгээр сарын 22-ны өдөр Эрүүгийн цагдаагийн газрын Хар тамхитай тэмцэх хэлтсийн алба хаагчид хар тамхи худалдсан, худалдан авсан гэх найман хүнийг нийслэлийн Баянзүрх дүүргийн нутагт дэвсгэрээс баривчилжээ. Уг хэрэгт Б, Э, Э, Э нарын найман хүнийг сэжигтнээр татан шалгаж байгаа бөгөөд хэргийн газраас хар тамхи мансууруулах төрлийн бодис болох каннабисын төрлийн хатаасан ургамал, түүнийг татах хэрэгслийг эд мөрийн баримтаар хураан авсан байна.

Дээрх этгээдүүдийн дөрөв нь өмнө нь хар тамхины хэрэгт холбогдон жил гаруйн хугацаанд хуулийн байгууллагад шалгагдаж, хавтаст хэрэг нь шүүх рүү шилжсэн байх хугацаанд давтан гэмт хэрэг үйлджээ. Зарим эх сурвалжийн мэдээлж буйгаар, энэ хэрэгт холбогдсон найман иргэний хоёр нь төрийн албан хаагч, тэдний дунд саяхан дэд сайдын албан тушаалд томилогдсон нэгэн нэр холбогдсон мэдээлэл байгаа юм.

Тус мэдээллийн талаар ЦЕГ-ын Хэвлэл мэдээлийн төвийн дарга, цагдаагийн хурандаа Ц.Баатархүү өөрийн твиттер хуудсаар дамжуулан “Хар тамхи зардаг, худалдан авдаг хэсэг бүлэг хүмүүсийг барьсан. Энэ дунд ямар ч дэд сайд байхгүй ташаа мэдээлэл яваад байна” хэмээн тайлбар хийсэн байна. Гэтэл өөр эх сурвалж “Дэд сайд хар тамхи худалдан авч байгаад хэрэгт холбогдсон гэх мэдээлэл нь үнэний ортой.

Энэхүү хэрэгт холбогдсон Б, Э нар нь төрийн албан тушаалтан хэмээн мэдээллэж байгаа юм. Ямартай ч, хар тамхины хэрэгт төрийн дээд албан тушаалтан холбогдсон гэх мэдээлэл үнэн байж болзошгүй болохыг ЦЕГ-ын Хэвлэл мэдээллийн төвийн даргын албан бус тайлбар болон энэ хэргийн талаар анхлан мэдээлсэн хэд хэдэн иргэний сошиал дахь бичвэрийг устгуулсан байгаа зэргээс харж болох юм. Түүнчлэн хэргийн талаар дэлгэрэнгүй мэдээллийг ЭЦГ-ын дотоод хурлаар танилцуулаагүй, зөвхөн хариуцсан мөрдөгчид дэлгэрэнгүй мэдээлэл бий гэдгийг албан бус эх сурвалж мэдээлж байна.

Х.Бат-Ундралд оноосон хоёр жил хорих ялыг тэнсэн харгалзав

2016.10.10

Хар тамхины хэрэгт холбогдож, Эрүүгийн хуулийн 192.1-ээр буруутгагдсан “Guys” хамтлагийн гишүүн Х.Бат-Ундралд холбогдох хэргийн шүүх хурал энэ сарын 10-ны өдөр Хан-Уул дүүргийн Эрүүгийн хэргийн анхан шатны шүүхэд боллоо. Шүүхээс түүнийг гэм буруутай хэмээн үзэж, хоёр жил хорих ял ногдуулж мөн хугацаагаар тэнсэж хянан харгалзав. Энэ нь тэнсэнгийн хоёр жилийн хугацаанд ямар нэгэн гэмт хэрэг үйлдэхгүй. Хэрэв гэмт хэрэг үйлдвэл хорих ял эдэлнэ. Түүнчлэн Х.Бат-Ундрал шүүх хуралдааны үеэр хийсэн хэрэгтээ маш их гэмшиж байгаагаа илэрхийлээд уран бүтээлээрээ дамжуулан тамхины хор уршгийг залууст сурталчилна хэмээн амласан юм.

Хар тамхины бүлгүүдийг илрүүлэн, саатууллаа

2016.10.19

ЭЦГ-ын Хар тамхитай тэмцэх хэлтсийн алба хаагчид Иргэний агаарын тээврийн цагдаагийн хэлтэс, Буянт-Ухаа дахь гаалийн газартай хамтран энэ оны есдүгээр сарын 23-ны өдөр Монгол Улсын иргэн А, Д нар урьдчилан үгсэн тохиролцож, БНХАУ-ын Бээжин хотоос хар тамхи, мансууруулах бодисын төрөлд орох ICE буюу мөс гэх бодисыг их хэмжээгээр “Чингис хаан” олон улсын нисэх буудлын хилийн боомтоор хууль бусаар нэвтрүүлсэн үйлдлийг илрүүлэн ЭХТА-ийн 188.2, 192.2-т зааснаар эрүүгийн хэрэг үүсгэн шалгаж байна.

Шалгалтын явцад хэрэгт холбогдогч А, Д нар ашиг олох зорилгоор дээрх мансууруулах бодисыг улсын хилээр хууль бусаар нэвтрүүлэхийг завдсан болохыг тогтоосон бөгөөд дээрх этгээдүүдийг ШШГЕГ-ын харья 461 дүгээр хорих ангид цагдан хорих, таслан сэргийлэх арга хэмжээ авч мөрдөн байцаалтын ажиллагаа үргэлжлүүлэн явуулж байна.

Мөн  ЭЦГ-ын Хар тамхитай тэмцэх хэлтсийн алба хаагчид Тагнуулын ерөнхий газартай хамтран энэ сарын 12-ны өдөр Монгол Улсын иргэн А, Д, М нар  бүлэглэн Сонгинохайрхан дүүргийн 19 дүгээр хорооны нутаг дэвсгэрт хар тамхи, мансууруулах бодисын төрөлд орох ICE буюу мөс гэх бодисыг хууль бусаар олж авч, бусдад зарж борлуулж байсныг илрүүлэн ЭХТА-ийн 192.2-т зааснаар эрүүгийн хэрэг үүсгэн шалгаж байна.

Шалгалтын явцад дээрх этгээдүүд ашиг олох зорилгоор дээрх мансууруулах бодисыг улсын хилээр хууль бусаар нэвтрүүлэхийг завдсан болохыг тогтоосон бөгөөд иргэн Б-д  ШШГЕГ-ын харьяа 461 дүгээр хорих ангид цагдан хорих, таслан сэргийлэх арга хэмжээ авч мөрдөн байцаалтын ажиллагаа үргэлжлүүлэн явуулж байна.

Ээж нь хар тамхи авчирч, хүү нь борлуулж байгаад баригдлаа

2016.10.20

Энэ сарын 12-нд Замын-Үүд боомтоор Эрээнээс орж ирсэн Монгол Улсын иргэн Б гэгч иргэн 70 гаруй грамм жинтэй нунтаг цагаан бодис авчирчээ. Түүний авчирсан бодисыг хүү Н нь иргэн А, Д нарын хамт Сонгинохайрхан дүүргийн 19 дүгээр хорооны нутаг дахь нэгэн цэнгээний газарт борлуулж байгаад тагнуул, цагдаагийнханд баригджээ.

Эдүгээ ЭЦГ-ын Хар тамхитай тэмцэх хэлтсийнхэн эрүүгийн хэрэг үүсгэн шалгаж буй бөгөөд ээж, хүү хоёрыг найзуудтай нь хамт ШШГЕГ-ын харьяа Цагдан хорих 461 дүгээр ангид саатуулсан байна. Цагдаагийн байгууллагаас өгсөн мэдээллээр тэд ашиг олох зорилгоор дээрх хэмжээний мансууруулах бодисыг улсын хилээр хууль бусаар нэвтрүүлсэн болохыг тогтоогджээ. Тагнуулын байгууллагын эх сурвалжаас авсан мэдээллээр сэжигтэн Н ШШГЕГ-ын харьяа Хонхор дахь

Баривчлах ял эдлүүлэх 431 дүгээр ангид хоригдож байхдаа мансууруулах бодис хууль бусаар олж авч, хэрэглээд баривчлагдсан хүмүүстэй танилцаж, тэднээс хар тамхи хилээр оруулж ирэн борлуулбал ашигтай гэсэн ойлголттой болсон аж. Улмаар ээжийгээ явуулж авчируулсан гэх мэдээллийг өгсөн юм. Өмнөд хөршөөс 10 гр “мөс”-ийг чанараас нь хамаараад 2000-3000 юаниар авч, Монголд 2-3 дахин нугалж борлуулдаг гэсэн мэдээлэл байна.

“Гандан бороо” хочит Б-г хар тамхи хэрэглэсэн байхад нь саатуулав

2016.10.24

Эрүүгийн цагдаагийн газрын албан хаагчид шуурхай ажилласны дүнд эрэн сурвалжлагдаж байсан “Гандан бороо” хочит Б-г саатуулав. Түүнийг Баянгол дүүргийн хоёрдугаар хороонд байрлах гэрээс нь саатуулжээ. Саатуулах үед тэрбээр мансууруулах бодис хэрэглэсэн байсан бөгөөд гэрээс нь Медафитамин төрлийн мансууруулах бодис илэрчээ.

Тиймээс сэжигтэн Б-д Эрүүгийн хуулийн 192 дугаар зүйлд зааснаар хэрэг үүсгэн шалгаж эхэлсэн байна. “Гандан бороо” хочит Б өмнө нь Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 148.3-т зааснаар буюу залилангийн хэргээр эрэн сурвалжлагдаж байсан юм. Тодруулбал, Б нь иргэн Г-аас 150 сая орчим сая төгрөгийн эд зүйлийг зээлээр авч, улмаар хугацаа нь дууссан боловч мөнгийг нь өгөлгүй айлган сүрдүүлсэн, заналхийлж байсан аж. Энэ талаар иргэдээс гомдол ирсний дагуу Сүхбаатар дүүргийн цагдаагийн нэгдүгээр хэлтсийнхэн түүнд Эрүүгийн хуулийн 148.3-т зааснаар эрүүгийн хэрэг үүсгэн шалгаж байжээ.

Ийнхүү сэжигтэн Б буюу “Гандан бороо” гэгчийн залилан болон хар тамхины хэргийг нэгтгэн шалгаж эхэллээ. “Гандан бороо” хочит Б-г саатуулахаас өмнө Эрүүгийн цагдаагийнхан Шош, Доён Болд гэх нөхдүүдийг мөн саатуулсан байна. Өөрсдийгөө үндсэрхэг үзэлтэй хэмээн бусдад итгүүлж, ард иргэдийг айлган сүрдүүлж, шантаажлан мөнгө нэхдэг хэрэг цөөнгүй гардаг. Тиймээс цагдаагийн байгууллагаас иргэдийн айлган сүрдүүлж, мөнгө нэхдэг, дарамталдаг, дээрэмддэг этгээдүүдтэй хуулийн дагуу тэмцэхээр болжээ.

Сэтгүүлчийн өнцөг

Хар тамхитай “хатуу гараар” үзэх хэрэгтэй юу

Хар тамхины хэрэглээ болон хэрэг зөрчлийн тоо өсч буй нь, үндэсний аюулгүй байдалд нөлөөлөх хэмжээнд хүрээд байна. 1999 онд хар тамхи хэрэглэгч 45 байсан гэдэг. Гэтэл 2015 онд хар тамхи, мансууруулах бодис хууль бусаар хэрэглэж, худалдаж, худалдан авсан 79 хэрэгт 169 хүн холбогдож байсан гэдэг. Харин энэ оны эхний зургаан сард гэхэд л  хар тамхитай холбоотой 52 гэмт хэрэгт 120 иргэн холбогдож, шалгуулж эхэлсэн гэх мэдээлэл байгаа юм.

Энэ нь хар тамхины хэрэглээ манай улсад ямар эрчимтэй өргөжин тэлж байгааг харж болохоор байна.Тэгвэл олон улсад хар тамхи хэрэглэгч нэг хүний цаана дөрвөн хүн байдаг гэж үздэг. Энэ жишгээр бодоод үзэхээр манай улсад олон мянган хэрэглэгч байж болзошгүй нөхцөл байдал үүсээд байна. Гэтэл энэ төрлийн гэмт хэрэгт холбогдож байгаа хүмүүсийн дийлэнх нь 18-35 настай байдаг нь хамгийн харамсалтай юм. Монгол Улсыг залуусын орон гэдэг. Өөрөөр хэлбэл, хүн амын 66 хувь нь 30-аас доош насныхан эзэлдэг. Тиймээс энэ асуудал улс орны хувь заяанд шууд заналхийлж байгаа гээд хэлчихэд хилсдэхгүй юм.

Тэгвэл ийнхүү аюулын харанга дэлдээд байгаа хар тамхитай тэмцэхийн тулд манай улс юу хийж байгаа вэ гэхээр эмгэнэлтэй дүр зураг харагдаж байна. Нөгөө нүцгэн гараараа гал унтраах гэж үзэж, тарж буй. Тухайлбал, Хар тамхитай тэмцэх үндэсний хөтөлбөр одоо болтол алга. Төрийн өндөрлөгүүд хяналт тавьдаг байх учиртай уг үндэсний хөтөлбөр байхгүйн дээр энэ хүрээнд хийгдэж байгаа дорвитой ажил нэг ч алга байна. Түүнчлэн хар тамхи гэдэг зүйлийг шинжилдэг, судалдаг лаборатори ч алга.

Мөн гэмт хэрэгтэн, хар тамхичин хоёрыг ялгадаг тогтолцоо гээд наад захын байх ёстой нэг ч зүйл манай улсад байхгүй. Энэхүү ажлын хүрээнд хар тамхийг хязгаарлах, хэрэглээг багасгах, эрэлт хэрэгцээг бууруулах гэсэн гурван үндсэн аргаас Монголд Эрүүгийн цагдаагийн хар тамхитай тэмцэх хэлтэс хязгаарлах ажлаа л хамгийн сайн хийж байна. Тухайлбал, өнгөрсөн есдүгээр сарын 22-ны өдөр Эрүүгийн цагдаагийн газрын Хар тамхитай тэмцэх хэлтсийн алба хаагчид хар тамхи худалдсан, худалдан авсан гэх найман хүнийг нийслэлийн Баянзүрх дүүргийн нутагт дэвсгэрээс баривчилсан, өчигдөр Эрүүгийн цагдаагийн газрын албан хаагчид шуурхай ажилласны дүнд эрэн сурвалжлагдаж байсан “Гандан бороо” хочит Б-г саатуулсан.  Түүнийг саатуулах үед тэрбээр мансууруулах бодис хэрэглэсэн байсан бөгөөд гэрээс нь медафитамин төрлийн мансууруулах бодис илэрсэн гээд олон жишээ дурьдаж болно.

Тэгвэл хар тамхинаас урьдчилан сэргийлэх ажил хамгийн муу, зарим тохиолдолд бүр эсрэгээрээ “сурталчилгаа” их хийгдэж байна. Өөрөөр хэлбэл, хэвлэл мэдээллийн байгуулллага, цагдаагийн газартай хамтран хар тамхины эсрэг сурталчилгааг тогтмол хүргэдэг ч нийгэмд, залууст тийм хүчтэй нөлөө үзүүлж чадахгүй байгаа. Харин гадаадад болон Монголд алдартай дуучин, тамирчид урлаг соёлын одод хар тамхи хэрэглэсэн, улмаар шоронд орсон зэрэг мэдээлэл тэдэнд очих нь элбэг байгаа юм.

Манай улсад  гэхэд “Дижитал” хамтлагийн дуучин Ш.Батбаяр буюу Баавар, Д.Манлайжаргал гээд хүүхэд залуусын сонсох, даган дуурайх дуртай олны танил хүмүүс хар тамхины хэрэгт холбогдсон. Хамгийн сүүлийн жишээ гэхэд  ”Guys”-ийн Х.Бат-Ундрал хар тамхины хэрэгтэй холбогдож  шүүх хурал энэ сарын 10-ны өдөр болж, шүүхээс түүнд хоёр жилийн тэнсэн харгалзах ял оноосон. Тэгвэл эрхэм дуучин маань энэ нь тэнсэнгийн хоёр жилийн хугацаанд ямар нэгэн гэмт хэрэг үйлдэхгүй байж чадвал хорих ял авахгүй гэсэн үг. Тэгвэл ийнхүү хар тамхины хэрэгт холбогдсон олны танил хүмүүст тэнсэн харгалзах биш албадан эмчилгээ хийдэг байж яагаад болохгүй гэж. Тэнсэн харгалзах хугацаандаа хүүхэд, залууст энэ төрлийн сэтгэцэд нөлөөлөх бодисны хор хөнөөлийг өөрийн хөрөнгөөр олон удаагийн давтамжтайгаар сурталчлан таниулсан байх ёстой гэдэг шийтгэл байж болохгүй гэж үү.

ОХУ, Португаль, Голланд, Герман зэрэг улс энэ асуудалд либериал шинжтэй ялын бодлого баримталдаг. Өөрөөр хэлбэл,  захиргааны журмаар торгох, албадан ажил хийлгэх, баривчлах зэрэг ял шийтгэл ногдуулдаг. Харин Зүүн өмнөд Азийн БНХАУ, Тайланд, Малайз гээд мансууруулах бодистой холбоотой гэмт хэрэгт хатуу хуультай улс орон ч байна. Нэг жишээ дурьдахад, 2003 онд гуравхан сарын хугацаанд 2300 хүнийг цаазаар авч байсан тохиолдол Тайланд улсад гарч байсан байдаг. Энэ мэт харгис хатуу хуультай байдаггүй юм гэхэд нэн яаралтай хар тамхины асуудлыг үндэсний хэмжээнд авч үзэж, тэмцэх шаардлагатай байна.