Францад Ерөнхийлөгчийн сонгуулийн эхний шат энэ сарын 23-нд болж, Эдийн засгийн сайд асан Эммануэль Макрон, “Үндэсний фронт” намын тэргүүн Марин Ле Пен нар шийдвэрлэх шатанд тунаж үлдсэн. Тэдний хувьд тун ойролцоо хувийн санал авсан байдаг. 

Сонгуульд Эммануэль Макрон 23.75 хувийн саналаар ялсан байна. Харин Марин Ле Пен 21.53 хувийн санал авсан юм. Францын “Үндэсний фронт” намын тэргүүн Марин Ле Пен тус улсын 47 мужид саналын тоогоор тэргүүлсэн бол Эдийн засгийн сайд асан Эммануэль Макрон 42-т нь тэргүүлсэн. 

 

Харин эдүгээ шинжээчид Э.Макрон, Марин Ле Пен нарын бодлогыг хооронд нь эсрэгцүүлж, хэн нь Францын Ерөнхийлөгч болбол илүү таатай нөхцөл байдал үүсэх талаар таамаг дэвшүүлж эхлээд байна.

 

Олон улс судлаачдын зарим нь  “Хэрэв Европын Холбооны эсрэг үзэл баримтлал бүхий Марин Ле Пен, Францын Ерөнхийлөгчөөр сонгогдвол хямрал нүүрлэнэ.  Харин Э.Макрон  тэргүүлбэл “BREXIT-ийг илүү тайван, тогтвортой замаар шийдэх боломж олдоно” гэж таамаглаж байгаа аж. Хамгийн залуу нэр дэвшигч 39 настай Эммануэль Макрон өмнө нь тус улсын Ерөнхийлөгч Франсуа Олландын удирдлага дор Эдийн засгийн сайдын албыг хашиж байсан туршлагатай төдийгүй, хэрэв Ерөнхийлөгч болбол эдийн засгийн шинэчлэл хийж, нийгэмд шударга байдал тогтоохоо амлаад байгаа юм.

 

Харин популист гэгдээд буй Марин Ле Пен "Улсаасаа цагаачдыг гаргаж, хилийн хяналтыг эргүүлэн тогтоон үндэсний аюулгүй байдалд анхаарна" гэдгээ илэрхийлээд байна. Мөн "Исламын шашинтнуудын эсрэг сөрөг хандлагатай гэдгээ удаа дараалан мэдэгдэж, францчуудад давуу эрх олгоно" гэсэн амлалт өгөөд байна. Ингээд дээрх хоёр нэр дэвшигчийн дэвшүүлж буй бодлогыг гурван төрөлд хуваан авч үзье. 

 

Европ 

 

Үндэсний Фронт намын дарга Ле Пен шийдвэрлэх шатны сонгуульд Эммануэль Макроныг ялсан тохиолдолд Францын гишүүнчлэлийг өөрчлөх талаар ЕХ-ны гишүүн орнуудтай нэн даруй хэлэлцэнэ гэдгээ илэрхийлсэн. Мөн ЕХ-ны хуулийн дагуу хилийн орчимд байгуулсан аюулгүйн бүсийг чөлөөлнө гэдгээ амлаад буй. Улмаар дээрх амлалтууд биелэхгүй болсон тохиолдолд ЕХ-оос гарах эсэх талаарх бүх нийтийн санал асуулга явуулахаар төлөвлөжээ.  

 

“Үндэсний фронт” намын даргын  сонгуульд нэрээ дэвшүүлэхдээ боловсруулсан мөрийн хөтөлбөр биеллээ олохын тулд үндсэн хуульд өөрчлөлт оруулах шаардлагатай тулгарна. Үүнээс гадна олон нийт ЕХ-нд үлдэх сонголтыг хийсэн тохиолдолд тэрбээр хариуцлагаа хүлээн огцрох болно гэдгээ ч зоригтойгоор илэрхийлсэн удаатай. Ле Пений бас нэг онцлог нь тэрбээр ОХУ-тай ойр харилцаатай байхыг эрхэмлэдэг нэгэн аж. Энэ ч үүднээс ОХУ-ын эсрэг авсан ЕХ-ны хориг арга хэмжээнд шүүмжлэлтэй ханддаг байна. Мөн сонгуулийн өмнө өнгөрсөн сард тэрбээр Москвад айлчилж, Ерөнхийлөгч В.Путинтай уулзалт хийгээд амжсан юм.

 

Харин банкер, Эдийн засгийн сайд асан Эммануэль Макроныг  шийдвэрлэх шатны сонгуульд Марин Ле Пенийг үнэмлэхүйгээр ялалт байгуулах магадлал өндөр гэдгийг ажиглагчид онцолж байгаа билээ. Макроны хувьд Франц улс Европын амин сүнс байж, хөрш зэргэлдээ орнуудтайгаа нягт харилцаатай байх ёстой гэх зарчмыг баримталдаг. Мөн валютын холбоонд шинэчлэлт хийж, евро бүс өөрийн гэсэн төсөвтэй болох ёстой гэж кампанитынхаа үеэр хэлж байжээ. Үүнээс гадна Макрон чөлөөт худалдааг дэмжигч юм. 

 

Цагаачлал 

 

“Үндэсний фронт” намын дарга Ле Пений хувьд цагаачлалын хатуу бодлого баримтлана гэдгээ тодорхой илэрхийлсэн. Түүний дэвшүүлсэн цагаачлалын бодлого АНУ-ын Ерөнхийлөгч Д.Трампынхтай төстэй бөгөөд цагаачдын урсгалыг хязгаарлах, албадан гаргах зэрэг заалтууд багтсан байдаг. Ле Пен Ерөнхийлөгчөөр сонгогдсон тохиолдолд хууль бус цагаачдад Францад орогнох газар үлдэхгүйн зэрэгцээ шууд албадан гаргадаг болох гэнэ. Мөн Европын нийт 26 оронд паспортгүй аялахыг зөвшөөрдөг Шенгений зөвшилцлөөс Францыг гаргаж, үндэсний хил хязгаараа сэргээхийг зорьж байна.  Өмнө нь “Үндэсний Фронт” намын тэргүүн  цагаачдыг хүлээн авах квотыг жилд 10 мянга болгож тогтоох, талаар ярьж байв. Мөн цагаачдад төрийн үйлчилгээг хязгаартай олгох гэнэ. 

 

Гэтэл Эммануэль Макроны цагаачлалын асуудалд баримтлах бодлого нь Марин Ле Пенээс тэс ондоо. Учир нь тэрбээр хэрэв Ерөнхийлөгчөөр сонгогдвол ажлаа авсан эхний зургаан сардаа багтааж, орогнол хүссэн цагаачдыг хүлээн авахаа амласан байдаг. Үүний зэрэгцээ Францыг цагаач, дүрвэгсдийг халуун дотноор  хүлээн авдаг улс болгохоо амласан юм. Түүний хувьд хилээ хаахын эсрэг байдаг. Гэхдээ аливаа эрсдэлээс сэргийлэхийн тулд  цагаачдын урсгалд хатуу хяналт хэрэгтэй гэж үздэг байна.

 

Э.Макрон Германы канцлер Ангела Меркелийн дүрвэгсдийн хямралын эсрэг арга хэмжээг дэмждэг. Герман иргэний дайны хөлд нэрвэгдсэн Ойрхи Дорнодын орнуудаас ирсэн дүрвэгсдэд хамгийн зөөлөн бодлого баримтлан хүлээн авах болсон бөгөөд Э.Макрон Франц ч гэсэн түүнээс илүү их зүйл хийх ёстой гэж үздэг ажээ. Мөн Европтой нягт хамтран ажиллаж, цагаачлал, дүрвэгсдийн асуудлыг шийдвэрлэх байр суурьтай байдаг байна. 

 

Эдийн засаг

 

Ле Пен Ерөнхийлөгч болбол татвараас зугтах явдалтай тэмцэхийн зэрэгцээ дүрэм журмыг хялбаршуулж, цалин бага хар ажилчдын татварыг бууруулна гэж амлажээ. Мөн франц ажилчдаа ажлын байраар хангасан компаниудад татварын урамшуулал олгож, цагаачдыг ажиллуулж буй компаниудад шинэ төрлийн татвар ногдуулах гэнэ. Үүгээр зогсохгүй тэтгэвэрт гарах насыг бууруулан 60 болгож, аль болох олон хүнийг ажлын байраар хангасан компанид аж ахуй нэгжийн цалингийн албан татварыг бууруулах гэх мэтээр дэмжлэг үзүүлэх аж. Мөн Франц өөрийн гэсэн бие даасан мөнгөн тэмдэгт франкыг гүйлгээнд ашиглавал Францын эдийн засагт маш том түлхэц болно гэж үзэж буй юм байна.

 

Тэрбээр төр бизнесийн салбарынхны хамтын ажиллагааг сайжруулж, “дахин аж үйлдвэржилтийг” эхлүүлэхээ мөн амлажээ.  Гэтэл Макрон ч гэсэн аж ахуй нэгжийн албан татварыг бууруулахаа амласан байна. Түүний хувьд өнөөдрийн 33 хувийн татварыг аажмаар 25 хувьд хүртэл бууруулах гэнэ. Мөн ихэнх францчуудад зориулан орон байрны татварыг бууруулж,  жилд 60 тэрбум еврогийн хэмнэлт хийн, төрийн албаны 120 мянган албан хаагчийг цомхотгох аж.

 

Мөн Эммануэль Макрон прагматик хүн. Тэрбээр зүүн, барууныхны хоорондын уламжлалт зөрчилдөөнийг орхиж, цоо шинэ бодлого явуулах хүсэлтэй байгаа гэнэ. Түүний улс төрийн хөтөлбөрт зүүнийхний нийгмийн бодлоготой холбоотой амлалтуудад эдийн засгийн шинэчлэл хийх уриалга багтжээ. Тэрбээр компаниудыг ажилчдаа хөлслөх, халахад хялбар болгох, бизнесийн татварыг бууруулах, долоо хоногийн ажлын 35 цагийг нэмэх саналтай байна. Түүнчлэн тэрбээр ажилгүйдлийн тэтгэмжийг аль болох олон хүнд хүртээх, хувийн бизнес эрхлэгчдэд ч олгохыг хүсчээ. Үүнээс гадна боловсрол гол анхаарлаа хандуулж, сэргээгдэх эрчим хүчинд шилжих шаардлагатайг онцолж байна.